الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
199
دقائق العلاج ( فارسي )
ديسانترى ، فلج ، سكته و نقرس نيز همراه با چيزهاى مناسب سودمند مىباشد قرحههاى داخلى را بهبود مىبخشد . اندازه خوراكش چهار تا هفت قطره با عرق دارچينى است و اگر بر مفصلها همراه با چيزهاى مناسب ماليده شود درد همه آنها را فرو مىنشاند و قرحههاى بدخيم را مانند بواسير ، سرطان و آكله بهبود مىبخشد كه بايد بر آن قرحهها ماليده شود . 13 - روح الملح المركب : نمك قليا و شوره را به اندازه برابر در سه برابرشان گل ارمنى تقطير مىكنند كه براى تبهاى مزمن و گرفتگىها و و با مفيد است اندازه خوراكش چهار تا پنج قطره است . 14 - روح النوشادر : نوشادر را با چهار برابرش خاكستر تقطير مىكنند ضماد آن همراه با شراب تقطيرشده ( الكل ) براى آرام كردن دردها مفيد است و اگر با چهار برابرش آهك تقطير گردد و آن را بو كنند درد سر را آرام مىكند و در توضيح شمامه خواهد آمد . باب دهم حرف " ز " 1 - زاج الجلاء : مقدارى زاج آهن و يا مس را تقطير كرده و سپس مقدار ديگرى زاج را در مايع تقطيرشده حل مىكنند و در دستگاه تقطير دورى به مدت هشت روز بر آتش ملايمى مىگذارند سپس آن را برميدارند اندازه خوراكش از يك سوّم تا دو سوّم درهم است اين دارو اخلاط غليظ را از راه قى خارج مىكند و بايد آن را با آب و شكر و يا عرق باديان و آب جوجه و آب گوشت بخورند و در تبها و بيماريهاى معده و آبريزشها ، طاعون ، درد مفاصل ، كمر و نيز براى التيام زخمها مفيد است و پس از آن بايد كمى گلشكر ببيمار بخورانند در كودكان پنج گندم آن كرمها را مىكشد و داروى مبارك